Średni i duży biznes
Rynek energii
Kontrakty BASE czy PEAK? Jak realnie obniżyć koszty zakupu energii w firmie?
20 lutego 2026
Czas czytania: 5 minut
Zakup energii dla firmy to bardzo złożony proces decyzyjny – wymaga odpowiedzi na wiele pytań. Jednak większość menedżerów skupia się tylko na pytaniu: „kiedy kupić?”. W obecnych realiach rynkowych równie istotne jest pytanie: „jaki produkt wybrać?”. Wybór między standardowym kontraktem pasmowym (BASE) a profilowanym (PEAK) może być kluczem do oszczędności w firmie.
Czym jest kontrakt typu PEAK? Jakie daje korzyści?
PEAK to typ kontraktu notowany na Towarowej Giełdzie Energii, który obejmuje dostawy energii elektrycznej w godzinach szczytowych (7.00-22.00) w dni robocze. Standardowy kontrakt typu BASE zakłada dostawę energii w tej samej ilości przez całą dobę, 7 dni w tygodniu. To rozwiązanie bezpieczne, ale często nieefektywne dla firm o określonym rytmie pracy. Kontrakt typu PEAK jest korzystny szczególnie w 2 przypadkach:
- Praca zmianowa i brak produkcji w weekendy: Jeśli firma pracuje w systemie 1- lub 2 zmianowym, a w soboty i niedziele odpoczywa, kupowanie kontraktu BASE może oznaczać przepłacanie za energię w godzinach, w których jej nie zużywa.
-
Ochrona przed szczytami przy zachowaniu elastyczności: Wybór kontraktu PEAK pozwala zabezpieczyć najdroższe godziny doby, jednocześnie pozostawiając przestrzeń na zakupy na Rynku Dnia Następnego (SPOT) w godzinach nocnych i weekendowych, które charakteryzują się większym potencjałem spadkowym.
Jak 4% różnicy może generować realne zyski?
Na Rynku Dnia Następnego w 2025 roku stosunek cen PEAK do BASE wynosił 1,1 (rok wcześniej było to nawet 1,15). Tymczasem w kontraktach terminowych różnica w cenie (premia za PEAK) wynosiła momentami zaledwie ok. 4%. Przedsiębiorcy, którzy zdecydowali się na ten model, zyskali ogromną przestrzeń do optymalizacji. Patrząc na realne wykonanie na Rynku Dnia Następnego, wybór profilu szczytowego pozwalał obniżyć finalny koszt energii nawet o ponad 20 zł/MWh w stosunku do kontraktu BASE.
Perspektywa na 3 kwartał 2026 roku - pora na audyt strategii zakupowej
Obecnie rynek oferuje interesujące warunki dla dostaw na trzeci kwartał 2026 roku. Warto zadać sobie pytanie: czy dopłata rzędu 5% za kontrakt PEAK nie jest ceną wartą zapłacenia za znacznie lepsze dopasowanie do profilu zużycia firmy?
W Fortum widzimy, że klienci coraz częściej odchodzą od schematycznego kupowania kontraktów na rzecz produktów "szytych na miarę". Kontrakt typu PEAK to dobre narzędzie do obniżenia kosztów zakupu energii w firmie.
Czy wiedziałeś, ze dobór odpowiedniej taryfy, analiza parametrów dystrybucyjnych, czy też audyt instalacji elektrycznej w zakresie kompensacji mocy biernej mogą przyczynić się do znaczących oszczędności w kosztach zakupu energii i gazu?
Jak kontrakt PEAK wygląda w praktyce?
Odbiorca dokonuje zakupu energii w modelu wolumenowym tj. zgłasza transze w postaci kontraktów terminowych o konkretnej mocy, a następnie różnica w stosunku do zapotrzebowania jest dobilansowywana na Rynku Dnia Następnego. Bardzo popularny model wśród większych odbiorców.
Odbiorca charakteryzuje się pracą na 2 zmiany w dni robocze, oraz 3-krotnie niższym zapotrzebowaniem w dni wolne.
Strategia zakupowa obejmowała zakup 50% wolumenu w kontraktach terminowych.
Cena kontraktu typu PEAK była 5% wyższa niż kontraktu typu BASE. Dla przejrzystości obliczeń załóżmy również, że średnia cena RDN była dokładnie taka sama jak kontraktu typu BASE, a obliczenia wykonane dla lipca 2025.
Ostateczna cena dla klienta który kontraktował się kontaktami typu BASE była o 6 zł/MWh wyższa niż w przypadku wykorzystania droższego PEAKu.
Wynikało to oczywiście z faktu, że wolumen pozostawiony do zbilansowania na rynku SPOT był znacznie tańszy (więcej zakupów w weekendy i godzinach nocnych).
