Jak kontrolować prawidłową pracę węzła cieplnego bez dostępu do pomieszczenia?

Co znajdziesz w tym artykule?

• Dlaczego warto kontrolować pracę węzła cieplnego?
• Na jakie wskaźniki warto zwrócić uwagę? Prewencja awarii
• Zdalna kontrola pracy węzła - wsparcie w pracy zarządcy

Dlaczego warto kontrolować pracę węzła cieplnego?

Choć jest to zadanie wymagające od zarządcy nieruchomości czasu oraz wiedzy technicznej, regularna kontrola parametrów pracy węzła cieplnego stanowi nieocenione wsparcie w sprawnym gospodarowaniu ciepłem w budynku.

Mając wgląd w dane o pracy węzła i parametry dostarczanego ciepła do budynku, zarządca nierzadko jest w stanie znaleźć pole do optymalizacji zużycia energii cieplnej, a co za tym idzie – redukcji kosztów eksploatacyjnych.

Śledząc bieżącą pracę węzła cieplnego zarządcy nieruchomości zyskują dane niezbędne do rozpatrywania uwag i reklamacji mieszkańców oraz kontroli realizacji zapisów umowy ciepłowniczej, a analiza danych historycznych pozwoli lepiej przygotować się do sezonu grzewczego.

Co jednak najważniejsze, monitorowanie pracy węzła cieplnego  daje możliwość wyśledzenia wszelkich zaburzeń i nieprawidłowości, które w niedalekiej przyszłości mogą prowadzić do kosztownych w usunięciu usterek. Szybkie reagowanie na niepokojące odchyły pozwala zawczasu zapobiec poważniejszym awariom, a także w łatwy sposób zidentyfikować miejsce wystąpienia nieprawidłowości i weryfikację, czy została ona usunięta w sposób prawidłowy.

Na jakie wskaźniki warto zwrócić uwagę? Prewencja awarii 

Niskie ciśnienie wody w instalacji c.o.

To prawdziwy papierek lakmusowy, na podstawie którego możemy zdiagnozować liczne problemy czy usterki. Zarówno zbyt wysokie, jak też zbyt niskie ciśnienie wody w instalacji c.o. może być zarówno przyczyną, jak i oznaką awarii.

Pamiętajmy, że optymalne ciśnienie w instalacji centralnego ogrzewania będzie inne dla każdego budynku. Zależy ono przede wszystkim od wysokości budynku, a dokładnie od tego, na ile metrów trzeba podnieść słup wody, by dotarła ona do grzejników na najwyższych piętrach. Dla budynku 4-piętrowego minimalne ciśnienie może wynosić ok. 2 Bar ale dla budynku 10-piętrowego minimalne będzie już dwa razy wyższe.

Nie ma więc normy dla optymalnego ciśnienia CO podanej w formie przedziału liczbowego. Powinno być dostosowane do wysokości budynku i instalacji. 

O czym może świadczyć zbyt słabe ciśnienie wody w instalacji grzewczej? Śledząc ten parametr, powinniśmy być wyczuleni zwłaszcza na spadki ciśnienia utrzymujące się przez kilka godzin lub dłużej. Może być to oznaka rozszczelnienia instalacji i wycieku czynnika grzewczego. Nagły spadek ciśnienia może również świadczyć o niewłaściwym działaniu urządzeń takich jak pompa obiegowa czy zawór bezpieczeństwa. 

Wysokie ciśnienie wody w instalacji c.o.

Zbyt wysokie ciśnienie wody może prowadzić do rozszczelnień lub pęknięć na instalacji grzewczej, a te z kolei są przyczyną kosztownych w skutkach wycieków. Z tego względu warto zwrócić uwagę na to, czy nie przekraczamy dopuszczalnej w tym zakresie normy.

Za wysokie ciśnienie w instalacji c.o. najczęściej jest oznaką nieprawidłowej pracy zaworu bezpieczeństwa, braku kompensacji ciśnienia w naczyniu wzbiorczym lub też nieprawidłowej regulacji systemu ogrzewania. 

Temperatura czynnika grzewczego

Choć temperatura w instalacji grzewczej zmienia się dynamicznie w zależności od warunków atmosferycznych i zastosowanej krzywej grzewczej, w niektórych przypadkach również i ona powinna nas zaalarmować.

Pomiar temperatury czynnika grzewczego na zasilaniu pozwala weryfikować prawidłowość parametrów ciepła dostarczanego do instalacji wewnętrznej budynku w zależności od wymaganej temperatury. Z kolei pomiar temperatury na powrocie pozwala weryfikować efektywność odbioru ciepła. Warto również pamiętać, że zbyt niska temperatura czynnika grzewczego w instalacji c.o. może skutkować niedogrzaniem pomieszczeń, natomiast zbyt wysoka temperatura nie tylko naraża nas na przegrzewanie budynku, ale również sprzyja uszkodzeniom instalacji grzewczej. 

Warto również przyjrzeć się parametrom ciepłej wody użytkowej. Zbyt niska temperatura powoduje zagrożenie związane z bakteriami (Legionella), natomiast zbyt wysoka może powodować oparzenia i jest objawem nieefektywnego gospodarowania ciepłem.

Zdalna kontrola pracy węzła - wsparcie w pracy zarządcy

Warto pamiętać, że w wielu przypadkach bieżąca kontrola będzie niemożliwa do przeprowadzenia ze względu na brak możliwości dostępu do pomieszczeń węzła cieplnego w bloku. 

W przypadku, gdy zarządca nieruchomości ma pod swoją opieką kilkanaście lub kilkadziesiąt budynków w różnych lokalizacjach, taka kontrola może stać się niemożliwa także ze względu na ogrom czasu i środków niezbędnych do jej wykonania.

Warto również pamiętać, że kontrola jest tym bardziej efektywna im częściej ją wykonujemy. Dokonując jej fizycznie, nie jesteśmy w stanie w odpowiedni sposób obserwować zmian parametrów (nie pamiętamy historycznych wartości i nie widzimy tendencji zmian), jak również nie mamy możliwości zawsze być w pomieszczeniu węzła akurat wtedy, gdy instalacja pracuje nieprawidłowo. Wówczas czas reakcji na awarie wydłuża się i trudno jest przewidzieć jej niepożądane skutki. Co więcej, nie każdy zarządca lub pracownik techniczny dysponuje wiedzą niezbędną do prawidłowej interpretacji pozyskanych danych.

Istnieją jednak rozwiązania, które pozwalają na zdalny wgląd i kontrolę parametrów pracy węzła. Ich najważniejszą funkcją jest dostarczanie bieżących i historycznych danych o stanie działania węzła cieplnego w bloku – ich statusie pracy, nastawach i wartościach bieżących parametrów. Dzięki temu zarządca zyskuje pełną wiedzę o aktualnym stanie instalacji grzewczej. Dostęp do danych historycznych dostarcza informacji o przyczynach awarii lub możliwości ich zapobiegania.

Co więcej, część dostępnych na rynku rozwiązań (m.in. Fortum Monitoring 2.0) w przypadku niepokojących odchyleń od normy automatycznie generuje alerty o zaistniałej awarii, znacznie skracając czas niezbędny do usunięcia usterek. Prosty sposób monitorowania stanu i działania poszczególnych urządzeń umożliwia szybką identyfikację ewentualnych problemów lub nieprawidłowości. Dane odświeżane co 15 minut pozwalają na bieżące śledzenie zmian w pracy węzła w czasie rzeczywistym.