Ogrzewanie mieszkania – jakie czynniki wpływają na jego koszt i od czego zależy zużycie ciepła?

Z tego artykułu dowiesz się:

• Jakie czynniki wpływają na zużycie ciepła w mieszkaniu?
• Jak ograniczyć koszty ogrzewania mieszkania?
• Kto odpowiada za ogrzewanie mieszkania i jakie obowiązki w tym zakresie należą do właściciela lub najemcy mieszkania, a jakie do zarządcy?
• Dlaczego nawet w identycznych budynkach mogą występować znaczne różnice w komforcie termicznym?

Jakie czynniki wpływają na zużycie ciepła w mieszkaniu?

Czynników wpływających na zużycie ciepła w mieszkaniu jest wiele. Jedne z nich zależą od nawyków i zachowań mieszkańców, inne od efektywności pracy zarządcy i dostawcy ciepła, a jeszcze inne – od warunków technicznych budynku.

W praktyce to dobre zarządzanie ogrzewaniem i świadome nawyki mieszkańców mają największy wpływ na koszty ogrzewania i efektywność energetyczną.

Do czynników, które wpływają na zużycie ciepła w mieszkaniu należą między innymi:

• nawyki mieszkańców,
• ekspozycja budynku,
• warunki zewnętrzne,
• stan techniczny instalacji grzewczej,
• regulacja systemu grzewczego,
• termika części wspólnych budynku,
• umiejętne zarządzanie usługami komunalnymi.

Na kim spoczywa obowiązek ogrzewania mieszkania w bloku i co zawiera umowa z dostawcą ciepła?

Zgodnie z Prawem Energetycznym obowiązek podpisania umowy z dostawcą i przyłączenie do sieci ciepłowniczej budynku spoczywa na barkach zarządcy, wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni. To właśnie zarządca jest stroną umowy sprzedaży, którą zawiera z dostawcą ciepła.

Umowa ta ma charakter cywilnoprawny i zawiera m.in. informacje o tym, jaka ilość ciepła zostaje zakupiona na potrzeby ogrzewania danego budynku w sezonie grzewczym.

Za co odpowiedzialny jest zarządca w kwestii ogrzewania budynku wielolokalowego?

Na barkach zarządcy, oprócz obowiązku zapewnienia ogrzewania budynku, spoczywa również egzekucja oraz prawidłowe rozliczenie kosztów zakupu ciepła dla poszczególnych mieszkań. Do obowiązku zarządcy (lub właściciela) nieruchomości należy również przeprowadzenie określonych rodzajów okresowych kontroli systemu ogrzewania.

Zgodnie z Ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków do obowiązków zarządcy należą także okresowe kontrole systemu grzewczego z uwzględnieniem efektywności energetycznej źródeł ciepła oraz dostosowania ich mocy do potrzeb użytkowych.

Gdy sąsiad nie ogrzewa mieszkania – zdalne liczniki i obowiązkowe opłaty

Obowiązek ogrzewania mieszkania w bloku leży również po stronie mieszkańców. Najpóźniej od 1 stycznia 2027 roku, w budynkach wielorodzinnych mają obowiązywać nowe standardy rozliczeń. Wchodzi bowiem w życie obowiązek stosowania minimalnej opłaty za ogrzewanie dla lokatorów w budynkach wielorodzinnych oraz obowiązek montażu urządzeń pomiarowych z funkcją zdalnego odczytu.

Taki obowiązek ma stanowić element systemu rozliczeń, który zagwarantuje partycypowanie każdego lokalu w kosztach funkcjonowania wspólnej instalacji grzewczej.

Co to oznacza dla przeciętnego mieszkańca bloku?

Przede wszystkim koniec możliwości unikania kosztów ogrzewania, nawet przy zakręconych grzejnikach. W praktyce mieszkańcy ogrzewający swoje mieszkania mogą liczyć na większą stabilność kosztów, natomiast mieszkańcy, którzy dotąd unikali odkręcania grzejników, będą musieli liczyć się z większymi opłatami.

Zmiany te mogą przyczynić się do zniwelowania problemu nieogrzewania mieszkania przez sąsiadów, gdyż nawet taki najemca czy właściciel będzie musiał uiścić minimalną opłatę. Szczegółowe zasady rozliczeń mogą różnić się w zależności od regulaminów wspólnot i spółdzielni.

Ostatecznie wiele jednak zależy od indywidualnych nawyków mieszkańców, położenia mieszkania w bryle budynku czy stanu technicznego instalacji grzewczej.

Przeczytaj także:

Jak rozmawiać z mieszkańcami o kosztach ogrzewania?

Ekonomiczne ogrzewanie w bloku – jak zachowania mieszkańców wpływają na zużycie ciepła w mieszkaniu?

Zachowania i nawyki mieszkańców mają ogromny wpływ na zużycie energii cieplnej, a tym samym na jej koszty. Warto w tym zakresie edukować i uświadamiać mieszkańców, aby uniknąć nieporozumień i niedomówień.

Mieszkańcy mają wpływ przede wszystkim na takie czynniki, jak:

• Temperatura w mieszkaniu. Rekomendowane przez WHO 20-21°C to niestety rzadkość. Osobiste preferencje bywają różne, wiele także zależy od pozostałych czynników, takich jak nieszczelne okna czy otwarte przestrzenie w mieszkaniu.
• Częstotliwość i intensywność wietrzenia. Wietrzenie mieszkania przy odkręconych grzejnikach lub pozostawianie uchylonych okien pod nieobecność lokatorów skutkuje wychłodzeniem mieszkania, co w efekcie przekłada się na wyższe zużycie ciepła przy ponownym odkręceniu kaloryferów.
• Nieprawidłowe korzystanie z grzejników. Zasłonięcie grzejnika meblami uniemożliwia efektywne rozprzestrzenianie się ciepła po mieszkaniu.
• Nieogrzewanie pustych mieszkań lub przegrzewanie lokali podczas nieobecności mieszkańców wychodzących np. do pracy.
• Suszenie ubrań na grzejnikach. Zasłanianie części grzejnika znacznie obniża jego moc grzewczą i może przyczyniać się do powstania korozji i uszkodzeń na jego powierzchni.
• Brak zarządzania ciepłem w mieszkaniach. Stosowanie regulatorów temperatury (np. termostatów czy systemów typu smart home) znacznie przyczynia się do efektywności ogrzewania pozwalając na ustawienie pożądanej temperatury np. w zależności od pory dnia.

Umiejętne zarządzanie energią cieplną pozwoli mieszkańcom zmniejszyć koszty ogrzewania mieszkania i przyczyni się do większego komfortu życia.

Sprawdź również:

Najczęstsze błędy błędy mieszkańców wpływające na system grzewczy i wentylację

Jaki wpływ na zużycie ciepła ma ekspozycja budynku i warunki zewnętrzne?

Znaczne różnice w zużyciu ciepła mogą występować nawet w identycznych budynkach, jednak niektóre czynniki wpływające na taki stan rzeczy nie są zależne od mieszkańców ani zarządcy budynku czy dostawcy ciepła. Mowa tutaj o czynnikach takich, jak:

• nasłonecznienie (budynki lepiej doświetlone wymagają mniej energii),
• osłonięcie od wiatru,
• sąsiedztwo innych obiektów (np. wysokich budynków lub drzew).

Bo choć budynki są podobne pod względem konstrukcji, materiałów ociepleniowych czy kubatury, usytuowanie względem stron świata i innych obiektów może być zgoła różne.

Silny wiatr i brak naturalnych osłon mogą zwiększać straty ciepła nawet o kilkanaście procent, a budynki z ekspozycją południową będą łapać więcej światła słonecznego, co sprawi, że w środku będzie nieco cieplej za dnia niż w przypadku budynków np. z ekspozycją północną.

 

Instalacja grzewcza – jaki ma wpływ na zużycie ciepła?

Stan techniczny instalacji grzewczej to jeden z ważniejszych aspektów, które wpływają na zużycie ciepła. Nieprawidłowości takie, jak:

• zapowietrzone grzejniki,
• nieprawidłowe ustawienia zaworów termostatycznych,
• zużycie elementów instalacji,
• niesprawny lub nieefektywnie pracujący węzeł ciepłowniczy

mogą powodować nierównomierne rozprowadzanie ciepła i wyższe zużycie energii.

Właściwy stan techniczny instalacji grzewczej to także warunek konieczny prawidłowego rozliczania kosztów w budynkach wielolokalowych.

Za właściwy stan techniczny instalacji grzewczej rozumiane są (zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i ustawą Prawo energetyczne):

• niezakłócony dopływ ciepła do ogrzewania pomieszczeń w ilości przewidzianej projektem instalacji ogrzewania,
• możliwość przystosowania parametrów ciepła do aktualnej temperatury panującej na zewnątrz budynku,
• wyposażenie instalacji centralnego ogrzewania w urządzenia pomiarowe do określania całkowitej ilości ciepła dostarczonego do ogrzewania,
• urządzenia pomiarowe umieszczone w poszczególnych lokalach mierzące dopływ ciepła do danego lokalu lub urządzenia wskaźnikowe zainstalowane na grzejnikach, które pozwalają na określenie udziału ilości ciepła zużytego do ogrzewania w danym lokalu.

Ciekawostką jest fakt, że nawet niewielkie odchylenia w sprawności systemu grzewczego mogą spowodować nierównomierne rozprowadzanie ciepła, a co za tym idzie – wyższe zużycie energii cieplnej.

Warto pamiętać, że nawet nałożenie kilku warstw farby olejnej na grzejnik zmniejsza jego efektywność cieplną.

Przeczytaj także:

Co świadczy o sprawności węzła cieplnego?

Jakość zarządzania i regulacji systemu

Sposób zarządzania systemem grzewczym przekłada się bezpośrednio na koszty i zużycie ciepła. Co w tym zakresie może zrobić zarządca?

• Zastosować i ustawić automatykę pogodową,
• odpowiednio ustawić krzywą grzewczą,
• zastosować narzędzia wspierające, np. monitoring pracy węzła,
• zadbać o regularność przeglądów technicznych,
• wybrać najodpowiedniejszą metodologię rozliczeń, aby uniknąć potencjalnych błędów odczytu.

Dobrze zoptymalizowany system ogrzewania centralnego może znacząco obniżyć koszty, nawet przy tych samych parametrach budynku.

Straty ciepła w częściach wspólnych

Części wspólne, takie jak klatki schodowe, piwnice czy garaże, również znacząco wpływają na koszty ogrzewania. Straty ciepła w tych pomieszczeniach najczęściej wynikają z zaniedbań takich, jak:

• nieszczelne drzwi lub okna,
• brak izolacji w niektórych obszarach,
• nieodpowiednie wietrzenie,
• niekontrolowane ogrzewanie.

Optymalizacja zużycia ciepła w tym obszarze leży przede wszystkim po stronie zarządcy i lokatorów, gdyż to oni ponoszą koszty ogrzewania tych części budynku. Edukacja mieszkańców stanowi w tej kwestii ważny aspekt. Warto uświadamiać ich, że niekontrolowane ogrzewanie, nadmierne wietrzenie czy pozostawianie otwartych drzwi na strych lub klatkę schodową powodują wzrost zużycia ciepła, a co za tym idzie – wyższe koszty. Równie ważne są regularne przeglądy i ewentualne uszczelnienia stolarki otworowej oraz wyeliminowanie istniejących mostków termicznych.

Jednym ze sposobów na uniknięcie strat ciepła w częściach wspólnych budynku jest instalacja czujników temperatury. Dzięki takiemu rozwiązaniu możliwe będzie ustawienie optymalnej temperatury oraz zapewnienie komfortu cieplnego bez ponoszenia nadmiernych kosztów.

Przeczytaj także: 

Podział kosztów ciepła we wspólnocie i spółdzielni mieszkaniowej – o czym warto pamiętać?

Podsumowanie

Podsumowując, koszty ogrzewania w budynkach wielolokalowych zależą od wielu czynników, takich jak nawyki mieszkańców, stan techniczny instalacji grzewczej, ekspozycja budynku oraz sposób zarządzania systemem ogrzewania. Świadome korzystanie z ogrzewania, ograniczanie strat ciepła oraz właściwa regulacja systemu grzewczego pozwalają obniżyć rachunki i poprawić komfort cieplny w mieszkaniu.